AYTƏN ƏSƏDOVA
Sumqayıt Dövlət Universiteti,
Tarix və coğrafiya fakültəsinin baş müəllimi
Orcid-0000-0002-5067-1393
TƏBRİZ ŞƏHƏRİNİN AĞQOYUNLU DÖVRÜNƏ AİD TARİXİ ABİDƏLƏRİ
DOI: https://doi.org/10.36719/2708-065X/112/205-209
Bu mövzuda Oğuz boylarından olan Bayandurlular-Ağqoyunlular dövrünə aid (XV-əsr) tarixi, memarlıq abidələri haqqında danışılır. Ağqoyunlu dövlətinin Türklərin və ən əsası Azərbaycanın dövlətçilik tarixində xüsusi yeri var. Onuda qeyd etmək lazımdır ki, tarixdə böyük iz buraxan Ağqoyunlu dövlətinin tarixi tarixçilərin, səyyahların, coğrafiyaşunasların, tarixçi və arxeoloqların daim marağına səbəb olmuşdur. Araşdırdığımız mövzuda Ağqoyunlu dövlətinin tarixinin öyrənilməsi üçün əsas mənbə olan abidələr haqqında bəhs edilir. Ağqoyunlu dövrünə aid abidələrə Şərqi Anadoluda (Türkiyə), Təbrizdə (Cənubi Azərbaycan - hal-hazırda İran), Qərbi Azərbaycanda (indiki Ermənistan-tarixi Azərbaycan torpaqları) və Azərbaycan ərazisində də rast gəlinir. Bu mövzuda isə əsasən Ağqoyunlu dövlətinin paytaxt şəhəri olan Təbriz şəhərinin tarixi abidələri haqqında bəhs edilir. Bu abidələrin hamısında Türk-İslam mədəniyyətinin izlərini görmək mümkündür. Abidələr içində qəbir üstü qoç və at heykəllərinin daha çox üstünlük təşkil etməsinin səbəbi isə (Türklərin qədim dövrdən ənənəsi) türk mədəniyyətinin nişanəsidir.
Açar sözlər: Ağqoyunlu dövləti, Təbriz, şəhər, abidə, məscid, mədrəsə, saray.