LEYLA ƏLİYEVA

Sumqayıt Dövlət Universiteti

tarix üzrə fəlsəfə doktoru

Orcid-0000-0002-8195-6092

leyla.eliyeva@sdu.edu.az

 

İRƏVAN XANLIĞININ ETNİK TƏRKİBİ

 

DOI: https://doi.org/10.36719/2708-065X/112/31-35

 

İrəvan xanlığının etnik tərkibi tarixi müddət ərzində böyük dəyişikliklərə məruz qalmışdır. Xanlıq yarandığı dövrdə Azərbaycan türkləri əhalinin əksəriyyətini təşkil etmişdir. XIX əsrin əvvəllərinə qədər bu vəziyyət davam etmiş, lakin Rusiyanın Cənubi Qafqazda apardığı işğalçılıq siyasəti və ermənilərin kütləvi köçürülməsi nəticəsində bölgənin demoqrafik vəziyyəti əhəmiyyətli dərəcədə dəyişmişdir. Türk­mənçay və Ədirnə müqavilələrindən sonra İran və Türkiyədən İrəvana və Yelizavetpol quberniyalarına on minlərlə erməni köçürülmüşdür. Bu dəyişikliklər bölgənin sosial, iqtisadi və mədəni həyatına ciddi təsir göstərmişdir. Buna baxmayaraq, tarixi mənbələr İrəvan xanlığının uzun müddət əsas etnik qru­punun Azərbaycan türkləri olduğunu təsdiqləyir və bu fakt bölgənin etnik və siyasi dinamikalarını daha yaxşı anlamağa kömək edir.

Açar sözlər: etnik tərkib, İrəvan xanlığı, Türkmənçay müqaviləsi, erməni köçü, Rusiya.