MEHPARƏ TAJDEHİBONAB
Azərbaycan Dillər Universiteti
Qərb ölkələri üzrə Regionşünaslıq kafedrasının müəllimi
POLŞADA İNTİBAH DÖVRÜ MƏDƏNİYYƏTİ
DOI: https://doi.org/10.36719/2708-065X/112/9-14
Polşada, daha sonra Litva, Belarus və Ukrayna torpaqlarının da daxil olduğu Reç Pospolitada İntibah dövrü ölkənin mədəniyyət tarixində, “qızıl dövr” kimi adlandırılır. İtaliya ilə sıx əlaqələr sayəsində Polşa olduqca erkən (XV əsrin ortalarından) güclü, yeni, mədəni impulsu hiss etməyə başladı. Macar-xorvat mədəni və siyasi dairələri vasitəsilə Polşaya nüfuz edən italyan mədəni oriyentasiyası Polşaya yeni mədəniyyət növünü digər Mərkəzi Avropa ölkələrinə nisbətən daha adekvat qavramağa imkan verdi. Əlbəttə ki, bu da Polşa İntibah mədəniyyətinin çiçəklənməsinə töhfə verdi. İntibah dövrü Polşa mədəniyyəti milli mədəniyyətin sonrakı çoxəsrlik inkişafı üçün əsas oldu, gələcək nəsillərin orientasiyasına xidmət edən davamlı, dəyişməz nümunələr yaratdı. Əlbəttə ki, burada italyan mədəniyyəti, XV əsrin ortalarında Polşa mədəniyyətinin özündə də yüksəlişin olması, yeniliyə açıq olması ilə kök sala bildi. XIV-XV əsrlərdə Polşanın tarixi inkişafı ilə sıx bağlı olduğu çex və alman mədəniyyətlərinin ən güclü təsiri, son qotik tipli mədəniyyət sferasında qaldı. Bu məqalədə Polşaya nüfuz edən italyan mədəni ariyentasiyası haqqında geniş şəkildə bəhs olunur.
Açar sözlər: İntibah mədəniyyəti, italyan memarlar, Polşa mədəniyyəti.