NELLA MƏMMƏDOVA
Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universiteti
https://orcid.org/0009-0005-2430-4644
ŞƏMKİR ORTA ƏSR ŞƏHƏRİNİN QORUQ STATUSUNDA
MÜHAFİZƏ YOLLARI VƏ ARXEOPARKIN TƏŞKİLİ İMKANLARI
DOI: https://doi.org/10.36719/2708-065X/113/258-262
Məqalədə orta əsr Şəmkir şəhərciyinin Dövlət Tarix-Mədəniyyət Qoruğu kimi qorunması və inkişaf perspektivləri müzakirə olunur. Son onilliklərdəki arxeoloji tədqiqatların təhlili əsasında abidənin tarixi və arxeoloji xüsusiyyətləri, stratiqrafik quruluşu, istehkam sisteminin xüsusiyyətləri və maddi mədəniyyət aşkar edilmişdir. Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyinə uyğun olaraq formalaşmış obyektin mühafizəsinin hüquqi mexanizmlərinə, həmçinin aşkar edilmiş memarlıq konstruksiyalarının təhlükəsizliyi problemlərinə xüsusi diqqət yetirilir. Passiv qorunmadan ərazinin arxeopark formatında аktiv muzeyləşdirilməsinə keçid zərurəti əsaslandırılır. Elmi qoruma, turizm infrastrukturunun yaradılması, arxeoloji tədqiqatların davam etdirilməsi və yerli icmanın cəlb edilməsi daxil olmaqla hərtərəfli bir yanaşma təklif olunur. Belə bir nəticəyə gəlinir ki, abidənin mədəni turizm sisteminə inteqrasiyası və mərhələli muzeyləşdirilməsi tarixi orijinallığın qorunub saxlanmasını və obyektin Azərbaycanın tarixi-mədəni irsinin mühüm mərkəzi kimi davamlı inkişafını təmin edəcəkdir.
Açar sözlər: Şəmkir, orta əsr şəhəri, arxeoloji irs, dövlət qoruğu.