KAMİL MİRİYEV

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Şərqşünaslıq İnstitutunun doktorantı

Orcid İD: 0009-0003-8335-9106 

[email protected]

 

ABŞ-IN ORTA ŞƏRQ SİYASƏTİNDƏ TRANSFORMASİYA:

REALİST VƏ KONSTRUKTİVİST YANAŞMALARIN SİNTEZİ KONTEKSTİNDƏ

REGİONAL SABİTLİK MODELLƏRİ

 

DOI: https://doi.org/10.36719/2708-065X/113/184-190

 

Bu məqalədə ABŞ-ın Orta Şərq siyasətində son onilliklər ərzində baş verən transformasiyalar beynəlxalq münasibətlər nəzəriyyələri – realizm və konstruktivizm çərçivəsində təhlil edilir. Araşdır­mada göstərilir ki, ABŞ siyasəti təkcə güc balansına əsaslanmır, həm də normativ dəyərlərin, sosial identikliyin və ideoloji təsirin formalaşdırılması ilə xarakterizə olunur. Realizm ABŞ-ın regional ma­raqlarının qorunmasını və hərbi-strateji balansı təmin etməyi əsaslandırarkən, konstruktivizm bu siya­sətin dəyərlər və normativ elementlər vasitəsilə legitimləşdirilməsini izah edir. Məqalədə bu iki para­diqmanın sintezi nəticəsində ABŞ-ın “transformativ sabitlik modeli” adlandırılan yeni yanaşmasının formalaşdığı elmi əsaslarla göstərilir.

Açar sözlər: ABŞ siyasəti, Orta Şərq, realizm, konstruktivizm, sabitlik modeli, beynəlxalq müna­sibətlər, ideoloji təsir, transformasiya.