İSMAYIL HACIYEV

AMEA Naxçıvan Bölməsinin sədri, akademik

Naxçıvan Dövlət Universitetinin professoru

haciyev.[email protected]

 

BİRİNCİ TÜRKOLOJİ QURULTAY:

TÜRK XALQLARININ MƏDƏNİ HƏYATINDA BAŞ VERMİŞ

ƏLAMƏTDAR HADİSƏ KİMİ

 

DOI: https://doi.org/10.36719/2708-065X/114/16-24

 

Məqalədə 1926-cı ildə Bakıda keçirilmiş I Türkoloji Qurultayın keçirilməsi zərurəti, qurulta­yın keçirilməsi, tərkibi, müzakirə olunan məsələlər, qəbul edilən qərarlar, bunların tarixi əhəmiyyə­ti faktik materiallar əsasında araşdırılmışdır. Aydın olur ki, Qurultayın iclaslarında türk xalqlarının tarixi, ədəbiyyatı, dili, əlifbası, etnoqrafiyası, mədəniyyəti müzakirə edilmişdir. Qurultayda latın qrafi­kalı əlifbaya keçidin elmi-metodik prinsipləri ətraflı şəkildə işlənib hazırlanmışdır. Beləliklə, məlum olur ki, Birinci Türkoloji Qurultay XX yüzillikdə türk xalqlarının, o cümlədən Azərbaycan xalqının mədəni həyatında baş vermiş ən əlamətdar hadisələrdən biri kimi tarixə düşüb. Çünki Bakı Türko­loji Qurultayı yalnız dilçilik hadisəsi olmamış, türk dünyasının elmi və mədəni birliyinin formalaş­masında xüsusi rol oynamışdır.

Açar sözlər: Türkoloji Qurultay, türk xalqları, Bakı, ortaq əlifba, ortaq dil, terminologiya, ta­rix, mədəniyyət.